Elektrikli araç sahipleri için şarj imkânı, gidecekleri yeri seçerken giderek daha belirleyici hâle geliyor. Alışveriş merkezleri (AVM) bu açıdan doğal bir adaydır: ziyaretçiler aracını otoparka bırakıp bir süre içeride vakit geçirir ve bu süre şarj için kullanılabilir. Bu yazıda bir AVM’de şarj istasyonu kurulmasına kimin karar verdiğini, mevzuatta gerçekte ne bulunduğunu, kurulum adımlarını ve Dijiyon’un iş birliği modeliyle sunduğu ücretsiz kurulum imkânını anlatıyoruz. Bu yazı Dijiyon ekibi tarafından hazırlanmıştır.
Önce bir düzeltme: AVM’ler için yüzde zorunluluğu var mı?
Bu konuda sık dolaşan “AVM’ler otopark kapasitesinin belli bir yüzdesi kadar şarj istasyonu kurmak zorunda” bilgisi, mevcut ve kullanımdaki AVM’ler için doğru değildir. Otopark Yönetmeliği’ndeki elektrikli araç şarjına ilişkin düzenleme, yeni yapılacak yapılar için yapı ruhsatı aşamasında aranan bir şarttır. Hâlihazırda faaliyette olan bir AVM’ye geriye dönük olarak şarj istasyonu kurma yükümlülüğü getiren bir hükme rastlamadık. Yönetmelik, yeni yapılacak AVM otoparkları için daha yüksek bir oran ve büyük AVM’lerde hızlı şarj ünitesi şartı da öngördüğünden, yeni bir AVM projesi ya da ruhsat gerektiren bir ek bina söz konusuysa güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden ya da belediyenin imar birimiyle kontrol edin.
Kısacası mevcut bir AVM için şarj istasyonu bir yasal zorunluluk değil, müşteri hizmeti ve rekabet açısından değerlendirilecek bir yatırım kararıdır.
AVM’de karar kime aittir?
Kararı kimin vereceği, AVM’nin mülkiyet yapısına bağlıdır. Uygulamada karşılaşılan başlıca üç yapı şunlardır:
1. Tek malikli AVM
Taşınmazın tamamı bir şirkete ya da kişiye aitse, şarj istasyonu kurma kararı malikin kendi kararıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesine göre malik, hukuk düzeninin sınırları içinde malı üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkisine sahiptir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken asıl konu, mağaza kiracılarıyla yapılan kira sözleşmelerinde otopark ve ortak alan kullanımına ilişkin hükümlerdir; şarj alanı için ayrılacak park yerleri bu hükümlerle çelişmemelidir.
2. Kat mülkiyetine tabi AVM
Mağazalar ayrı ayrı bağımsız bölüm olarak farklı kişilere aitse AVM, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’na (KMK) tabidir; Kanun’un 1. maddesi dükkân ve mağazaları da bağımsız bölüm sayılabilecek yerler arasında sayar. Bu yapıda otopark kural olarak ortak yerdir ve kararlar kat malikleri kurulunda alınır:
- Ortak şarj alanı: Ortak yerlerin kullanımını kolaylaştıran yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla verecekleri kararla yapılır; giderleri kural olarak faydalananlar, faydalanma oranına göre öder (KMK md.42).
- Bir mağaza malikinin kendi başına kuracağı cihaz: Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde tesis yaptıramaz (KMK md.19/2).
- Çok masraflı ya da lüks nitelikteki ilaveler: Yararlanmak istemeyen kat maliki gidere katılmak zorunda değildir (KMK md.43).
Yönetim planında ortak alanların kullanımına ve kurulların yetkisine ilişkin özel hükümler varsa bunlar da gözetilmelidir.
3. Kat mülkiyeti kurulmamış, birden fazla malikli AVM
Taşınmaz birden fazla kişiye paylı olarak aitse ama kat mülkiyeti kurulmamışsa, KMK değil Türk Medeni Kanunu’nun paylı mülkiyet hükümleri ve paydaşlar arasındaki sözleşmeler uygulanır. Bu yapıda hangi çoğunluğun gerektiğini paydaşlar arasındaki sözleşmeye ve işin niteliğine göre bir hukukçuyla birlikte değerlendirmek gerekir.
Şarj istasyonu AVM’ye ne kazandırır?
- Ziyaret süresiyle uyum: Ziyaretçi alışveriş yaparken, yemek yerken ya da sinemadayken araç şarj olur; bekleme süresi kayıp zaman olmaktan çıkar.
- Tercih sebebi: Şarj imkânı, elektrikli araç kullanan ziyaretçiler için AVM’yi seçerken dikkate alınan bir kolaylık olabilir.
- Otopark işletmesiyle bütünleşme: Şarj alanları, otopark tarifesi ve giriş-çıkış düzeniyle birlikte planlandığında otopark yönetimine yeni bir hizmet katmanı eklenir.
- Ek gelir imkânı: İş birliği modelinde kullanım gelirinden yönetimle paylaşım yapılabilir; oran ve koşullar sözleşmeyle belirlenir.
Şarj süresi; aracın batarya kapasitesine, ünitenin gücüne ve AC ya da DC şarj olmasına göre büyük farklılık gösterir. Hangi ünite tipinin AVM’nizin ziyaret süresine uygun olduğunu keşif aşamasında değerlendirmek gerekir.
Kurulum adımları
- Karar mercisini belirleyin: Yukarıdaki mülkiyet yapısına göre kararı kimin vereceğini netleştirin; kat mülkiyetine tabi AVM’de kurul kararını alın ve noter onaylı karar defterine yazın (KMK md.32).
- Teknik keşif: Sözleşme gücü, ana pano ve trafo kapasitesi yetkili bir elektrik mühendisince incelenir; gerekirse elektrik dağıtım şirketine güç artışı başvurusu yapılır.
- Yer seçimi: Şarj alanı; giriş-çıkışa yakınlık, araç manevra alanı, kablo güzergâhı ve kapalı otoparklarda yangın güvenliği birlikte düşünülerek belirlenir.
- Sözleşme: İstasyon bir firma tarafından işletilecekse süre, gelir paylaşımı, elektrik tüketiminin ölçümü, bakım ve arıza sorumluluğu, sigorta ve sözleşme bitiminde ekipmanın akıbeti yazılı hâle getirilir. Ücretli şarj hizmeti, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamında lisanslı şarj ağı işletmecileri üzerinden sunulur; bu yükümlülüğün kimde olduğunu sözleşmede netleştirin.
- Kurulum ve işaretleme: Kurulum yetkili firmalarca yapılır; şarj yerleri yer işaretleri ve tabelalarla belirtilir.
- Kullanım kuralları: Şarj tamamlandıktan sonra yerin boşaltılması, azami kullanım süresi ve otopark ücretiyle ilişkisi duyurulur.
Kurulumdan sonraki işletme konularını (ölçüm, faturalandırma, bakım ve sigorta) site örneği üzerinden Sitelerde Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulumu ve Yönetimi yazımızda, kurulum modellerini ise Sitenize Araç Şarj İstasyonunu Bedavaya Kurun yazımızda anlattık.
Dijiyon ile ücretsiz kurulum imkânı
Dijiyon, iş birliği modeliyle elektrikli araç şarj istasyonu için ücretsiz kurulum imkânı sunar. Bu modelde öne çıkanlar şunlardır:
- Ücretsiz kurulum imkânı,
- Yönetimlerle gelir paylaşımı,
- Uzaktan izleme ve tahsilat.
Ücretsiz kurulumun koşulları ve AVM’nizin bu modele uygun olup olmadığı, otoparkınızın ve elektrik altyapınızın durumuna göre değerlendirilir. Çözümün tanıtımını Elektrikli Araç Şarj İstasyonu sayfasında bulabilir, koşulları öğrenmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
AVM yönetiminin diğer işleri için de Dijiyon’un AVM yönetim yazılımı kullanılabilir: otopark ve plaka tanıma ekranları, iş emri ve arıza takibi, demirbaş kayıtları ile kasa, banka ve kredi kartı tahsilatı aynı pakette yer alır. Ayrıntılar AVM Yönetim Yazılımı sayfasındadır.
Örnek: Ziyaretçilere şarj alanı duyurusu
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ ALANI
Değerli ziyaretçilerimiz, …… AVM otoparkının …… katında elektrikli araçlar için şarj alanı hizmetinizdedir.
• Şarj yerleri yalnız şarj süresince kullanılabilir. Şarj tamamlandığında lütfen aracınızı …… dakika içinde normal park alanına alınız.
• Şarj ücreti ve ödeme yöntemi ünite üzerindeki bilgilendirmede ve …… uygulamasında yer almaktadır. Otopark ücreti şarj ücretinden ayrıdır / …… .
• Arıza veya acil bir durumda lütfen …… numaralı hattan otopark görevlilerimize ulaşınız.…… AVM Yönetimi · ../../2026
Sık sorulan sorular
Mevcut AVM’mize şarj istasyonu kurmak zorunlu mu?
Otopark Yönetmeliği’ndeki şarj düzenlemesi yeni yapılara, yapı ruhsatı aşamasında uygulanır. Faaliyetteki AVM’lere geriye dönük bir kurma zorunluluğu getiren bir hükme rastlamadık; güncel durumu mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol etmeniz önerilir.
Kat mülkiyetine tabi AVM’de bir mağaza maliki kendi önüne şarj cihazı kurabilir mi?
Otopark ortak yerse, KMK md.19/2’ye göre bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadan ortak yerde tesis yapılamaz. Bu nedenle önce yönetime başvurulması gerekir.
Ücretsiz kurulumun koşulları nelerdir?
Koşullar AVM’nin otopark yapısına ve elektrik altyapısına göre değerlendirilir. Güncel koşulları öğrenmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Şarj elektriğinin bedeli mağazalara yansıtılır mı?
Kat mülkiyetine tabi AVM’lerde kurulum gideri KMK md.42’ye göre faydalananlarca ödenir; elektrik gibi sürekli giderlerin nasıl paylaşılacağı ise kurul kararında açıkça belirlenmelidir. İstasyon bir işletmeci tarafından ücretli olarak işletiliyorsa şarj bedelini kullanıcı öder; elektrik tüketiminin nasıl ölçüleceği ve kime fatura edileceği sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Yönetim planınızda özel hükümler varsa ya da uyuşmazlık söz konusuysa bir hukukçuya danışmanız önerilir.